Türkiye’de İnternetin Durumu #1 – Bağlantı Çeşitleri ve Servis Sağlayıcılar

Türkiye’de internet kullanıcısı servis sağlayıcıları alanında Türk Telekom‘un 2005’te özelleştirilmesinden beri yaklaşık on yıldır sarsılmaz bir oligopoli altında yaşıyor (2005’ten önce de Türk Telekom tekeli ve bazı kablo internet taşeronları vardı). Özelleştirme ile vaad edilenin aksine doğru düzgün rekabet yok ve bir avuç sağlayıcı tarafından sunulan paketler ise tersine gereksiz derecede fazla çeşitte ve olabildiğince kafa karıştırmaya yönelik. Satın alınan hizmetin hangi firmadan hangi bağlantı çeşidi olduğunu anlamak bile bazen ekstra çaba gerektiriyor. Verilen hizmetin isimleri sürekli değişiyor. Hatta şirket isimleri değişiyor. Fiyatlar abonelik taahhüt süresine göre değişiyor, “x Mbit’e kadar“lı ifadeler kafa karıştırıyor. Limitli paketler ve “adil kullanım kotası” da ayrıca bir kaos noktası (adil kullanım kotalı veya başka bir tabirle “hız alanlı” paketler bas bas LİMİTSİZ diye bağırılarak satılıyor). Sürekli olarak seksen çeşit “kampanya” duyurusu sitelerden spamlanıyor. Bu kısa yazıyı yazmak için bile servis sağlayıcılar, BTK ve kullanıcı forum sayfalarını açtığım bir düzine browser tab arasında boğuluyorum. Bu arada kullanıcıya abonelikle birlikte verilen modem-router donanımları çeşitli orjinal özellikleri kısıtlanmış garip özel firmware’ler ile geliyor.

İnternete bağlanmak isteyen kullanıcı, şanslıysa bağlantı tipleri arasında seçim yapabiliyor. Yani bulunduğu alanda eğer sunuluyorsa DSL mi Kablo mu Fiber mi 3G mi şeklinde. (3G tabloda “Mobil İnternet” olarak iki kalem halinde geçiyor). Bir de elektrik kabloları üzerinden internet erişimi sağlayan (BPL) bir bağlantı çeşidi var ki bunu da sadece MetroNet adlı firma BPL İnternet adı altında sunuyor ve BTK raporunda 40 bin kadar aboneyle “diğer” kategorisinde gözüküyor. Forumlardan aldığım genel izlenim bu seçenekte hizmet kalitesinin oldukça şüpheli olduğu yönünde.

abonesayilari

abonediger

Bunlardan sadece DSL ve 3G gerçekten yaygın ve 3G gibi kablosuz bağlantıların ping ve hız tutarlılığı açısından sabit bağlantılara ciddi bir alternatif oluşturması mümkün olmadığı için burada değerlendirmeyeceğim. Aynı bağlantı tipi içinde ise seçim şansı yok veya kısıtlı. Sabit bağlantı kullanıcılarının çoğunluğu için tek seçenek 6.5 milyon abone sayısıyla DSL (ADSL-ADSL2 ve VDSL-VDSL2 gibi hız çeşitleri var). DSL’de de esasen sadece tek bir firma var, TTNET. Diğer DSL satıcıları, TTNET’ten alıp üzerine gereksiz birkaç hizmet veya promosyon ekleyerek kullanıcıya satıyor ve hizmet kaliteleri şüpheli. Kablo İnternet sunulan bir yerde bulunma şansına sahipseniz orada da tek seçenek 0.5 milyon abonesiyle TürksatKablo (Eskiden uydularla hiç bir ilgisi olmadığı halde Kablo İnternet hizmeti “Uydunet” olarak geçiyordu). 0.5 milyon abonenin kullandığı fiberde de esasen iki seçenek var, Turkcell Superonline (eski ismiyle Tellcom Quiknet) ve TTNET’in FİBERNET adlı hizmeti. Buna üçüncü seçenek olarak çok çok az yerde faal olan MetroNet firmasının Metronet Ethernet adlı hizmetini ekleyebiliriz (Bunu da TTNET’in ve Superonline’ın kurumsal müşterilere yönelik “Metro Ethernet”i ile karıştırmayın mümkünse).

Şekilde görülen bağlantı tipleri yukarıdan aşağıya doğru gidildikçe daha iyi hale geliyor çünkü fiberoptik kablo ile kat edilmeyen son parça kısalıyor. Superonline’ın Fiber İnternet’i bu tabloda FTTB olarak görülen seçenek ve bina altından dairenize giren kablo CAT6 network kablosu ve kullandığınız cihaz standart bir router. TTNET’in sunduğu seçeneklerden FTTN ve FTTC olanları HİPERNET adı altında satılıyor ve dairenize gelen kablo bakır telefon kablosu ve kullandığınız cihaz bir DSL modem-router. Yani aslında HİPERNET bir DSL (VDSL2) hizmeti çünkü HİPERNET’in yaptığı eskiden santrale uzak olduğu için yüksek hızlı DSL alamayanlara bu hizmet seçeneğini sunması. FTTH seçeneği ise FİBERNET adı altında satılıyor ve daireye CAT6 kablo geliyor. TTNET’in FTTB tipi hizmetinde ise iki çeşit son bağlantı kullanılıyor. Bunlardan FTTB-GPON olanı daha iyi seçenek çünkü binadan daireye gelen kablo CAT6. Ancak FTTB-T11 denen ikinci tipte binadan daireye bağlantı bakır telefon kablosu ile tamamlanıyor yani yine bir DSL modem-router devreye giriyor. Fakat bu FTTB-T11 tipi bağlantı yine FİBERNET adı altında satılmakta (dairenizdeki router cihazı HİPERNET’tekine benzediği halde). Kafanız yeterince karışmadıysa bir de bir süre öncesine kadar şu anda HİPERNET olarak geçen bağlantı tiplerinin de FİBERNET adı altında satıldığını belirteyim. (Aynı şeyi yani yüksek hızlı DSL bağlantısını Fiber İnternet adında pazarlama işini D-SMART firması da halen yapmakta). HİPERNET nispeten yaygın olsa da FİBERNET de Superonline Fiber İnternet de altyapı yetersizliğinden dolayı ancak az sayıda kullanıcıya sunuluyor.

Özetlemek gerekirse, Türkiye’de sabit internet kullanıcısı büyük ölçüde TTNET’in DSL seçeneklerine mahkum. Kablo internet 2000’den beri var olduğu halde ciddi bir yatırım yapılmamış ve öksüz. Fiber internet alabilen bölgeler hala çok az. BPL tamamen marjinal. Gerçek bir rekabet olmadığı için fiyatlar da verilen hizmete ve dünya ortalamasına göre yüksek.

Serinin ikinci yazısında upload hızlarının önemi ve Türkiye’deki durumu konusuna değineceğim.

Reklamlar

Türkiye’de İnternetin Durumu #1 – Bağlantı Çeşitleri ve Servis Sağlayıcılar” üzerine 2 yorum

  1. Geri bildirim: Türkiye’de İnternetin Durumu #2 – Upload Hızlarının Önemi | Dalgamotor ~

  2. Geri bildirim: BTK 2012 4. Çeyrek Verileri | Dalgamotor ~

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s